Akıllı trafik yönetim sistemi, bir şehrin trafik sinyallerinin, dedektörlerinin, kameralarının ve değişken mesaj işaretlerinin izlendiği, yapılandırıldığı, koordine edildiği ve analiz edildiği saha cihazları, iletişim bağlantıları ve merkezi yazılımın bütünüdür. Tek bir kavşak ve parçaları akıllı kavşak yazısında anlatılıyor. Bu yazı onun bir üst seviyesini anlatır: kavşakların bir merkeze nasıl bağlandığını ve orada ne yapıldığını. Bizim sistemimizde merkezi yazılım ROTA'dır.
Sistemin katmanları
Sistem dört katmandan oluşur. Canlı durum sahadan merkeze akar; süreler, planlar ve ayarlar merkezden sahaya geri yazılır.
Saha cihazları
Kavşak kontrol cihazları; araç ve yaya dedektörleri (endüktif loop, radar, kamera ve manyetometre); PTZ ve plaka tanıma kameraları; değişken mesaj işaretleri; hareket halinde tartım istasyonları. Sinyal programını kavşaktaki kontrol cihazı çalıştırır. İç yapısı kontrol cihazı yazısında, kamerayla algılama sanal döngü yazısında anlatılıyor.
İletişim
Merkez, kontrol cihazlarını SNMP (v1, v2c, v3) üzerinden NTCIP 1201 ve NTCIP 1202 nesneleriyle okur ve onlara yazar. Kameralar PTZ kontrolü için ONVIF, görüntü için RTSP ile bağlanır. Saha erişimi şifreli sanal ağ veya kurumsal tünel üzerinden yapılır; kontrol cihazında genel IP gerekmez. NTCIP konuşmayan bir kontrol cihazı, pano değişmeden bir entegrasyon modülü üzerinden bağlanır.
Merkezi yazılım
ROTA saha kontrol cihazlarını sorgular ve canlı durumlarını sunar. Web tarayıcısında, çok kullanıcılı ve yetki tabanlı çalışır. ROTA'da güncellenen bir değer cihaza anında yazılır ve ekranda doğrulanır; her yazma işlemi yetkiye bağlıdır ve kayıt altına alınır.
Operasyon merkezi ve dış sistemler
Operatör ve mühendisler, yetkileri çerçevesinde tarayıcıda çalışır. Kurumun diğer yazılımları ROTA ile imzalı bir push arayüzü (HMAC-SHA256) üzerinden veri alışverişi yapar. Alarmlar ve raporlar webhook, e-posta ve WhatsApp ile gönderilir.
Merkezde ne yapılır
Merkezdeki iş modüllere bölünmüştür. Her modül ayrı lisanslanır ve ayrı devreye alınır.
- Canlı Kavşak İzleme: Faz zaman çizelgesi, ring-bariyer, dedektörler, arızalar ve kamera tek ekranda
- Merkezi Harita: Her kavşak gerçek konumunda, anlık durumuna göre renklenmiş
- Uzaktan Yapılandırma: Süreler, faz planları, dedektörler ve çalışma modu merkezden yazılır
- Yapay Zekâ Destekli Kurulum: Düz bir cümle, NEMA ve NTCIP'e göre doğrulanan faz planına dönüşür
- Yeşil Dalga Koordinasyonu: Zaman–mekân diyagramı ve gerçek split verisinden hesaplanan offsetler (yeşil dalga yazısı)
- Adaptif Sinyal Kontrolü: Yeşil ve çevrim süreleri gerçek zamanlı ölçülen trafik hacmini izler (adaptif kontrol yazısı)
- Alarm ve Arıza Yönetimi: Otuz alarm tipi, dört önem düzeyi, kural bazlı yönlendirme, aktif–sahiplenildi–çözüldü akışı
- Performans Ölçümü: Olay kayıtları sinyalizasyon performans raporlarına ve anlık görüntülere dönüşür
- Kuyruk ve Hizmet Düzeyi: Yaklaşım başına metre cinsinden kuyruk, gecikme ve duruş; HCM A–F hizmet düzeyi
- Simülasyon ve Senaryo Testi: Bir süre değişikliği sahaya ulaşmadan önce doğrulanır
- Toplu Taşıma Önceliği ve Preemption: Geciken otobüse veya acil araca öncelik, güvenlik süreleri korunarak (toplu taşıma önceliği)
- Değişken Mesaj İşareti Yönetimi: İşaretler canlı veriden kuralla yazılır, her mesaj hakemlikten geçer (VMS yazısı)
- Plaka Tanıma: Plaka okumaları aranabilir kayda ve aranan plaka alarmına dönüşür (plaka tanıma yazısı)
- Kamera Yönetimi: ONVIF PTZ kontrolü ve RTSP görüntü, kavşak panelinin içinde
- Bölgesel Çok Müşterili Yapı: Tek kurulum, birden çok belediye; her biri yalnızca kendi bölgesini görür
Çalışma modları
ROTA ve ona bağlı kontrol cihazları, bölge ve saat bazında belirlenen yedi modda çalışır.
- Tam adaptif: Yeşil ve çevrim süreleri gerçek zamanlı ölçülen trafik hacmini izler
- Gerçek zamanlı veriye göre plan seçimi: Plan, kavşağın kendi dedektörlerini veya ölçüm noktalarını izler
- Zamana göre plan seçimi: Günün saati, haftanın günü, tatiller ve okul saatleri, takvimden
- Dış koşullara göre plan seçimi: Hava kalitesi istasyonu gibi bir dış sistemden gelen eşik aşılınca plan değişir
- Manuel komut: Operatör planı veya modu merkezden anında değiştirir
- Yerel mikro regülasyon: Kavşak kendi yeşilini uzatır veya sonlandırır; gap, geçiş ve maksimum süreler merkezden ayarlanır
- Öncelik uygulamasıyla bağlantı: Geciken toplu taşıma aracı veya acil durum aracı talebi devreye girer
Kavşakta kalanlar
Kontrol cihazı her yeşil için merkezin kararını beklemez. Sinyal programı, bağımsız güvenlik birimi ve algılama kavşakta çalışır; merkez bunları yapılandırır, koordine eder ve izler.
Sık sorulan sorular
Akıllı trafik yönetim sistemi nelerden oluşur?
Saha cihazları (kontrol cihazları, dedektörler, kameralar, işaretler), onları bağlayan iletişim, merkezi yazılım ve operatörlerin çalıştığı operasyon merkezi.
Kavşak çalışmak için merkeze bağımlı mıdır?
Hayır. Sinyal programı ve algılama kavşaktaki kontrol cihazında çalışır. Merkez ayarları yazar ve sonucu izler.
Parçaları hangi standartlar bağlar?
Kontrol cihazları için SNMP v1, v2c ve v3 üzerinden NTCIP 1201 ve NTCIP 1202; NEMA TS2 faz ve ring yapısı; kameralar için ONVIF ve RTSP.
Sahada çalışan mevcut kontrol cihazları bağlanabilir mi?
NTCIP uygulayan bir kontrol cihazı doğrudan bağlanır. NTCIP desteklemeyen bir cihaz, pano değişmeden bir entegrasyon modülü üzerinden bağlanır.
Tek bir merkez birden çok belediyeye hizmet verebilir mi?
Evet. Kavşaklar bölgelere ayrılır ve her belediye yalnızca kendi bölgesinin verisini görür.
Bu yazı neyi söylemez
Bu yazı bir iyileşme sonucu vermez. Yayımlanmış çalışmalara adaptif kontrol yazısında yer veriliyor; kendi saha sonuçlarımız ölçüldüğünde eklenecek.